Με ιδιαίτερη προσοχή, αλλά χωρίς να διαπιστώνουν επί του παρόντος ενδείξεις δημιουργίας μιας νέας γενιάς “κόκκινων” δανείων, παρακολουθούν οι τράπεζες την επιδείνωση των οικονομικών συνθηκών για ένα σημαντικό κομμάτι της αγοράς των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας.
Οι αυξανόμενες περικοπές παραγωγής, οι μηδενικές ή ακόμη και αρνητικές τιμές κατά τις ώρες υψηλής παραγωγής των φωτοβολταϊκών και η συμπίεση των λεγόμενων capture prices έχουν αλλάξει τα δεδομένα για αρκετές επενδύσεις ΑΠΕ. Ωστόσο, πηγές της τραπεζικής αγοράς και στελέχη με μεγάλη εμπειρία και χαρτοφυλάκια χρηματοδοτήσεων στις ΑΠΕ επισημαίνουν ότι, τουλάχιστον μέχρι στιγμής, η πίεση αυτή δεν έχει μεταφραστεί σε ουσιαστικό πρόβλημα μη εξυπηρετούμενων χρηματοδοτήσεων.
Η εκτίμηση που διατυπώνεται από στελέχη της τραπεζικής αγοράς είναι ότι οι τράπεζες διαθέτουν τόσο περιθώρια ασφαλείας στις υφιστάμενες χρηματοδοτήσεις όσο και εργαλεία ώστε να αντιμετωπίσουν περιπτώσεις έργων που θα βρεθούν υπό μεγαλύτερη πίεση.
Όπως αναφέρουν τραπεζικές πηγές, τα χαρτοφυλάκια ΑΠΕ που έχουν δημιουργηθεί τα προηγούμενα χρόνια παραμένουν συνολικά ισχυρά. Οι χρηματοδοτήσεις έχουν δομηθεί με δικλίδες ασφαλείας, μεταξύ άλλων μέσω των απαιτούμενων Debt Service Coverage Ratios (DSCR), αλλά και με βάση τη σχέση διάρκειας του δανεισμού προς την οικονομική ζωή των περιουσιακών στοιχείων.
Αυτό πρακτικά δημιουργεί “μαξιλάρια” που επιτρέπουν στις τράπεζες να απορροφήσουν ένα μέρος της επιδείνωσης των οικονομικών επιδόσεων των έργων χωρίς αυτομάτως μια χρηματοδότηση να καταστεί προβληματική.
Ταυτόχρονα, η αντιμετώπιση κάθε περίπτωσης δεν είναι στατική. Οι τράπεζες παρακολουθούν στενά την παραγωγή, τις χρηματοροές και τη δυνατότητα εξυπηρέτησης του χρέους των έργων και, όπου απαιτείται, μπορούν να αναζητήσουν από κοινού με τον επενδυτή λύσεις που περιορίζουν τον κίνδυνο.
Ιδιαίτερη σημασία αποκτά σε αυτό το πλαίσιο η δυνατότητα υβριδοποίησης ενός φωτοβολταϊκού έργου με την προσθήκη μπαταρίας. Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση επενδυτή στην Ισπανία με κοινοπρακτική χρηματοδότηση, ο οποίος επιδιώκει να προσθέσει αποθήκευση στο φωτοβολταϊκό πάρκο του ακριβώς για να περιορίσει την έκθεσή του στις πολύ χαμηλές τιμές που καταγράφονται τις ώρες της ηλιακής παραγωγής και να βελτιώσει τη συνολική αξία της παραγόμενης ενέργειας.
Με άλλα λόγια, αντί η μπαταρία να αποτελεί απλώς μια νέα, ανεξάρτητη επένδυση, μπορεί να λειτουργήσει και ως εργαλείο de-risking μιας υφιστάμενης επένδυσης ΑΠΕ.
Η αποθήκευση είναι η διέξοδος
Εδώ βρίσκεται, σύμφωνα με στελέχη της αγοράς, και η ουσία του προβλήματος που αντιμετωπίζουν σήμερα οι ΑΠΕ. Η ελληνική αγορά ανέπτυξε πολύ γρήγορα μεγάλο όγκο φωτοβολταϊκής ισχύος χωρίς να αναπτυχθεί με την ίδια ταχύτητα η απαραίτητη αποθήκευση.
Το αποτέλεσμα είναι η μεγάλη συγκέντρωση παραγωγής τις μεσημεριανές ώρες να οδηγεί σε περικοπές και σε κατάρρευση των τιμών, την ώρα που λίγες ώρες αργότερα, όταν υποχωρεί η φωτοβολταϊκή παραγωγή, η αγορά χρειάζεται ακριβότερη ενέργεια.
Η αποθήκευση μπορεί να μεταφέρει την παραγωγή από τις ώρες υπερπροσφοράς στις ώρες υψηλότερης ζήτησης. Αυτό σημαίνει μικρότερες περικοπές, περιορισμό των αρνητικών τιμών και, τελικά, αποκατάσταση ενός περισσότερο βιώσιμου επιπέδου εσόδων για τις ΑΠΕ.
Η εκτίμηση που διατυπώνεται είναι ότι η σημερινή πίεση μπορεί να αποδειχθεί μεταβατική, υπό την προϋπόθεση ότι η εγκατάσταση αποθήκευσης θα προχωρήσει με την απαιτούμενη ταχύτητα. Ως παράδειγμα αναφέρθηκε η ισπανική αγορά, όπου η πολύ μεγάλη αύξηση της φωτοβολταϊκής ισχύος χωρίς αντίστοιχη ανάπτυξη μπαταριών οδήγησε σε σημαντική υποχώρηση των solar capture prices και σε αρνητικές τιμές. Η ανάπτυξη επαρκούς αποθήκευσης θεωρείται κρίσιμος παράγοντας για τη σταδιακή επαναφορά της αγοράς σε ισορροπία.
Πώς χρηματοδοτούνται οι μπαταρίες
Οι ίδιες οι τράπεζες δηλώνουν έτοιμες να χρηματοδοτήσουν τη νέα αγορά. Ήδη έχουν αρχίσει να χρηματοδοτούν standalone μπαταρίες, υβριδικά έργα αλλά και έργα αντλησιοταμίευσης.
Η μεγάλη διαφορά σε σχέση με τα φωτοβολταϊκά των προηγούμενων ετών είναι ότι ένα έργο αποθήκευσης, ιδιαίτερα όταν λειτουργεί σε πλήρως merchant βάση, έχει πολύ μεγαλύτερη μεταβλητότητα εσόδων. Κατά συνέπεια, δεν μπορεί να περιμένει τους ίδιους όρους μόχλευσης με ένα επιδοτούμενο έργο ή ένα έργο με εξασφαλισμένη μακροχρόνια τιμή.
Σύμφωνα με πηγές τις αγοράς, για ένα αξιόπιστο επενδυτικό σχήμα ένα αμιγώς merchant battery project θα μπορούσε, ανάλογα πάντα με τα χαρακτηριστικά του επενδυτή και του έργου, να κινηθεί ενδεικτικά σε χρηματοδότηση της τάξης του 50%-60% της επένδυσης. Εάν όμως οι χρηματοροές είναι περισσότερο εξασφαλισμένες, η χρηματοδότηση θα μπορούσε να κινηθεί ακόμη και κοντά στο 70%.
Η βασική αρχή είναι απλή: όσο μεγαλύτερο μέρος του market risk αναλαμβάνει ο επενδυτής τόσο περισσότερα ίδια κεφάλαια θα απαιτήσει η τράπεζα. Αντίθετα, όσο μεγαλύτερη ορατότητα υπάρχει στα μελλοντικά έσοδα τόσο αυξάνεται η δυνατότητα μόχλευσης.
Tolling agreements και aggregators
Κρίσιμο ρόλο στην εξίσωση αυτή αποκτούν τα νέα συμβατικά μοντέλα της αγοράς αποθήκευσης.
Οι optimizers και οι aggregators μπορούν να προσφέρουν δομές που περιορίζουν τη μεταβλητότητα των εσόδων ενός έργου. Ένα tolling agreement, για παράδειγμα, μπορεί να προσφέρει μεγαλύτερη προβλεψιμότητα των χρηματοροών, καθιστώντας το project περισσότερο bankable.
Έτσι για παράδειγμα πιο εύκολη πρόσβαση σε χρηματοδότηση θα μπορούσε να έχει ένα μοντέλο στο οποίο ο optimizer μπορεί να λαμβάνει ποσοστό της τάξης του 20%-30% των εσόδων, αφήνοντας στον επενδυτή μικρότερη μεν δυνητική απόδοση, αλλά πολύ μεγαλύτερη ασφάλεια ως προς τις χρηματοροές. Αυτό ακριβώς είναι που ενδιαφέρει την τράπεζα, όχι απαραίτητα η μέγιστη θεωρητική κερδοφορία του έργου, αλλά η επαρκής βεβαιότητα ότι το χρέος θα εξυπηρετείται.
Υπάρχει επομένως ένα ολόκληρο φάσμα χρηματοδοτικών δομών, από το πλήρως merchant μοντέλο μέχρι περισσότερο προστατευμένες συμβάσεις εσόδων. Όσο περισσότερες εξασφαλίσεις διαθέτει το project τόσο μεγαλύτερη μπορεί να είναι η συμμετοχή της τράπεζας.
Τι κοιτάζουν οι τράπεζες
Δεν είναι όμως μόνο το revenue model που εξετάζεται. Στην αξιολόγηση μιας επένδυσης αποθήκευσης εξετάζεται συνολικά το project: ο επενδυτής, η πιστοληπτική του εικόνα και κυρίως το track record του, η τεχνολογία, ο προμηθευτής του εξοπλισμού, η αξιοπιστία και η διαθεσιμότητα του συστήματος σε βάθος χρόνου, οι εγγυήσεις, η συντήρηση και το συνολικό επιχειρηματικό μοντέλο.
Ιδιαίτερη βαρύτητα έχει η αξιοπιστία του sponsor. Όπως τονίστηκε χαρακτηριστικά, αυτό δεν σημαίνει ότι χρηματοδοτούνται μόνο οι μεγάλοι ενεργειακοί όμιλοι. Υπάρχει δυνατότητα χρηματοδότησης και μικρότερων επενδυτών, εφόσον έχουν καλή πιστοληπτική εικόνα, ιστορικό συνέπειας και τη δυνατότητα να στηρίξουν το έργο όταν χρειαστεί.
Για τις τράπεζες, εξάλλου, ένα τεχνικό πρόβλημα σε μια μπαταρία μπορεί πολύ γρήγορα να μετατραπεί σε χρηματοοικονομικό πρόβλημα. Εάν το σύστημα δεν είναι διαθέσιμο όταν πρέπει ή εάν η απόδοσή του αποκλίνει από τις προβλέψεις, επηρεάζονται άμεσα τα έσοδα και επομένως η εξυπηρέτηση του δανεισμού. Γι’ αυτό αποκτούν ιδιαίτερη σημασία οι μακροχρόνιες συμβάσεις service, οι εγγυήσεις διαθεσιμότητας και απόδοσης και η δυνατότητα τεχνικής υποστήριξης σε βάθος χρόνου.
Από τα PPAs στα merchant έργα
Τα τραπεζικά στελέχη εμφανίζονται πάντως αισιόδοξα ότι το χρηματοπιστωτικό σύστημα μπορεί να προσαρμοστεί και στη νέα πραγματικότητα. Η επιχειρηματολογία τους είναι ότι οι ελληνικές τράπεζες έχουν ήδη περάσει από διαφορετικές γενιές χρηματοδότησης της ενεργειακής μετάβασης: από έργα με πλήρως εγγυημένες ή επιδοτούμενες τιμές, στα corporate PPAs και στη συνέχεια σε projects με αυξανόμενη έκθεση στην αγορά.
Το ίδιο μοντέλο προσαρμογής εκτιμάται ότι μπορεί να εφαρμοστεί τώρα και στις μπαταρίες.
“Υπάρχει η σωστή ισορροπία χρηματοδότησης για κάθε έργο”, ήταν ουσιαστικά το μήνυμα που εκπέμφθηκε: τράπεζα και επενδυτής κάθονται στο ίδιο τραπέζι, αποτιμούν τους κινδύνους και διαμορφώνουν τη χρηματοδοτική δομή που αντιστοιχεί σε αυτούς.
Υπό αυτή την έννοια, το τραπεζικό σύστημα δεν φαίνεται να αποτελεί σήμερα το βασικό εμπόδιο για την ανάπτυξη της αποθήκευσης. Μεγαλύτερα προβλήματα εντοπίζονται στην ωρίμανση των έργων, στο ρυθμιστικό πλαίσιο, στους όρους σύνδεσης και στη γραφειοκρατία.
Και για τις ίδιες τις τράπεζες, πάντως, η ταχεία είσοδος της αποθήκευσης έχει διπλή σημασία. Από τη μία δημιουργεί μια νέα μεγάλη αγορά χρηματοδοτήσεων. Από την άλλη αποτελεί ίσως το σημαντικότερο εργαλείο προστασίας των ήδη χρηματοδοτημένων επενδύσεων ΑΠΕ από τις περικοπές, τις αρνητικές τιμές και την απαξίωση της παραγωγής τους.
CAPITAL.GR
https://www.capital.gr/epixeiriseis/4020627/pos-antimetopizoun-oi-trapezes-tin-apeili-ton-kokkinon-daneion-ton-ape-i-agora-tha-isorropisei-mono-me-apothikeusi/
Share via:
Category:
Σύνοδος Κορυφής στις Βρυξέλλες: Διαιρεμένη η Ευρωπαϊκή Ένωση για ενέργεια και νέο προϋπολογισμό
